Bergbeklimmen: een uitdaging voor lichaam en geest

Wat is bergbeklimmen?

Bergbeklimmen, ook wel alpinisme, is het beklimmen van bergen waarbij je meer nodig hebt dan wandelschoenen. Denk aan klauteren over rots, lopen over gletsjers met stijgijzers en touw, en soms klimmen op ijs. Het doel is meestal een top. Het woord alpinisme komt van de Alpen, waar de sport in de achttiende eeuw ontstond.

Het verschil met bergwandelen is dat je het terrein niet meer zonder techniek en uitrusting veilig kunt begaan. Je hebt kennis nodig van zekeren, knopen, weer en sneeuwcondities.

Hoe begin je met bergbeklimmen?

Volg deze uitgangspunten om veilig de bergen in te gaan:

• Begin met een cursus: een basiscursus alpinisme bij een bergsportschool of de NKBV leert je zekeren, gletsjerlopen en spleetredding.
• Klim met een gids: voor je eerste toppen huur je een gecertificeerde berggids in. Die kent de route en de risico’s.
• Ken je grenzen: kies een beklimming die bij je niveau past en laat je niet opjagen door anderen of de klok.
• Bereid je voor: op je conditie, je materiaal, de route en het weer. Hoogte maakt alles zwaarder.
• Blijf oefenen: herhaal je touwtechnieken regelmatig, ook in de klimhal, en klim nooit alleen.

Via ferrata: de opstap naar het echte werk

Een via ferrata of klettersteig is een klimroute met vaste staalkabels, ladders en treden. Je zekert jezelf met een speciale set aan de kabel. Het is een prima manier om te wennen aan hoogte en rotsterrein zonder dat je touwtechniek nodig hebt. Routes krijgen een graad van A (makkelijk) tot E (zeer zwaar).

Vooral Oostenrijk, de Dolomieten en Zwitserland hebben veel klettersteigen. Huur een set ter plaatse en begin met een A- of B-route.

Wat heb je nodig om een berg te beklimmen?

Begin met goede bergschoenen en breid je uitrusting uit naarmate je zwaardere tochten maakt. Voor een gletsjertocht heb je doorgaans dit nodig:

• Stijve bergschoenen (categorie C of D) en stijgijzers
• Klimgordel, helm, touw, karabiners en een pickel
• Warme en waterdichte kleding in laagjes, handschoenen en muts
• Zonnebril met hoge bescherming en zonnebrand: op een gletsjer is de zon fel
• EHBO-set, hoofdlamp, isolatiedeken, kaart en telefoon

Waar kun je bergbeklimmen?

De Alpen zijn de grootste bergketen van Europa, met tientallen toppen boven de 4.000 meter. De hoogste is de Mont Blanc met ruim 4.800 meter, op de grens van Frankrijk en Italië. Voor een eerste 4.000er kiezen veel klimmers het gebied rond Saas-Fee of Zermatt, of de Gran Paradiso in Italië. Lees meer bij Zwitserland in de zomer en Frankrijk in de zomer.

In Oostenrijk zijn de Ötztaler Alpen en de Hohe Tauern rond de Großglockner populair voor gletsjertochten, en de Dolomieten in Italië zijn wereldberoemd om hun rots. Wie verder wil, vindt in Scandinavië het gebergte Jotunheimen, met de Galdhøpiggen (2.469 meter) als hoogste top van Noorwegen.

Wat zijn de risico’s van bergbeklimmen?

Bergbeklimmen heeft echte risico’s. Hoe hoger je komt, hoe minder zuurstof er is. Boven de 2.500 meter kunnen klachten van hoogteziekte optreden, zoals hoofdpijn en misselijkheid. Neem de tijd om te acclimatiseren en daal af als de klachten toenemen.

Andere gevaren zijn vallend gesteente, gletsjerspleten, onweer en plotselinge weersomslag. Vertrek daarom vroeg, want in de middag smelt de sneeuw en neemt de kans op onweer toe. Een goede bergsportverzekering is geen overbodige luxe.

Klimvormen en termen

Bergsport kent veel varianten. Dit zijn de belangrijkste termen:

• Alpinisme: het beklimmen van bergen, vaak een mix van wandelen, rots, sneeuw en ijs.
• Rotsklimmen: klimmen op steile rots, met touw en zekeringen.
• Boulderen: klimmen op lage rotsblokken of in een hal, zonder touw maar met valmatten.
• IJsklimmen: klimmen op bevroren watervallen. Lees meer over ijsklimmen.
• Drytoolen en mixed klimmen: met ijsklimmateriaal op rots, of afwisselend op rots en ijs.